| płeć psychologiczna tworzy się w pierwszych latach życia |
| Podsumowując rozważania dotyczące płci psychologicznej można stwierdzić, że tworzy się ona w ciągu pierwszych lat życia człowieka, po przypisaniu danej osobie, na podstawie wyglądu narządów płciowych, danej płci, pod wpływem współwystępowania czynników wewnętrznych i zewnętrznych (głównie związanych z wychowaniem i socjalizacją). Jest ona cechą niemal bez wyjątku stałą, określoną przez identyfikowanie się człowieka ze swoją płcią, a także związaną z podjęciem roli typowej dla danej płci w określonej kulturze. Ważnym elementem jest tutaj poczucie przynależności do jednej z płci i odrębności od płci przeciwnej (Dakowicz, 2000). Pojęcie płci psychologicznej bywa w literaturze stosowane zamiennie z pojęciem tożsamości płciowej, uważanej za jeden z podsystemów tożsamości człowieka. Tożsamość płciowa to najogólniej mówiąc poznawcza reprezentacja płci biologicznej będąca indywidualnym odzwierciedleniem wzorców danej płci obecnych w kulturze i społeczeństwie. Jest ona ważną częścią struktury "ja", która rozwija się w cyklu życia jednostki i stanowi integralny składnik osobowości (Mandal, 2004). Obecnie jesteśmy w stanie poznać płeć dziecka od szóstego tygodnia jego życia płodowego i już od tego momentu otoczenie może wywierać na nie wpływ zależnie od tego, czy jest chłopcem czy dziewczynką. Tak więc dziecko od najmłodszych lat zaczyna odbierać siebie jako istotę określonej płci i na pytanie o to kim jest odpowiada - chłopcem lub dziewczynką (Cross, Markus, 2002). Dla osób dorosłych płeć nie przestaje być równie ważnym elementem ich tożsamości, stając się czasami najistotniejszym jej składnikiem. Płeć bywa też określana jako atrybut bardziej posiadany przez kobiety, podobnie jak rasa przez grupy mniejszościowe (Mandal, 2004). Gdyby zadać ludziom pytanie, kogo widzą przeglądając się w lustrze uzyskane odpowiedzi mogłyby być podobne do przedstawionych przez Brannon, gdzie mężczyźni odpowiedzieli, iż widzą człowieka (uniwersalną istotę ludzką), natomiast kobiety widzą kobietę, a czarnoskóre kobiety - czarną kobietę (Brannon, 2002). Jednakże zachowanie człowieka nie musi być jednoznacznie zdeterminowane faktem biologicznie posiadanej płci. Nie musi być ona jednoznaczna z płcią psychologiczną. Bem zaproponowała Inwentarz Ról Płciowych BSRI, na ustalenie czterech typów płci psychologicznej, z których każdy może odnosić się zarówno do mężczyzn jak i do kobiet. Pierwszy z nich to typ męski, dla którego charakterystyczna jest wysoka męskość i niska kobiecość. Drugi typ to typ kobiecy charakteryzujący się wysoką kobiecością i niską męskością. Bem wyróżniła także typ androgyniczny, związany zarówno z wysoką męskością jak i kobiecością oraz typ nieokreślony (niezróżnicowany), o niskiej męskości i niskiej kobiecości (Bem, 2000; Mandal, 2004). |