| Osoby, osobowości twórcze 2 |
| W badaniach osób twórczych dostrzega się różnice w indywidualnych cechach, szczególnie w zakresie cech osobowości oraz funkcjonowanie poznawczego. Rozważając problematykę funkcjonowania poznawczego zwraca się uwagę na styl poznawczy, który dotyczy „sposobów podchodzenia do problemów poznawczych” nie natomiast stopnia efektywności ich rozwiązywania (Matczak, 1982,s.26-31). Twierdzi się, że osoby twórcze są bardziej refleksyjne niż impulsywne. Refleksyjność wiąże się z aktywnym, ukierunkowanym i kontrolowanym poszukiwaniem informacji, natomiast osoby impulsywne preferują szybkie lecz błędne odpowiedzi na poszukiwane problemy (Nęcka, 2001,s.125). Na uwagę zasługuje rozróżnienie pomiędzy intuicyjnym a racjonalnym stylem myślenia. Racjonalne przetwarzanie informacji jest myśleniem liniowym, przyczynowo- skutkowym, którego wynik znajduje uzasadnienie w przesłankach, a sytuacja problemowa i pomysły wiążą się z analitycznym opracowaniem. Jest ono związane z nasileniem procesów kontroli, które polegają na porównywaniu efektów kolejnych operacji ze standardami, oraz z intensywną uwagą o dużej głębi i wąskim zakresie. Intuicji sprzyja natomiast relatywnie niski udział samokontroli, związany z uwagą ekstensywną o szerokim zakresie i małej głębi. Oznacza to równocześnie ujmowanie szerokiego pola danych, jednak przetwarzanie odbywa się w sposób bardziej powierzchowny (zmysłowy). W wielu badaniach wykazano, że osoby twórcze charakteryzują się upodobaniem do intuicyjnego stylu myślenia, jednak styl ten nie ma monopolu na twórczość (Kolańczyk, Świerzyński,1995,280-281). Omawiając style poznawcze warto zwrócić uwagę na ponadprzeciętne uzdolnienia poznawcze, do których należą między innymi: wysoki poziom uzdolnień do percepcji otaczającego świata, specyficzne właściwości uwagi, specyficzne właściwości pamięci, ponadprzeciętny poziom inteligencji, bogata wyobraźnia i intuicja twórcza (Popek, 2001,s.49-50). |